Chuyên gia Mỹ: 'Trung Quốc có thể giữ 50% nước Mekong vào mùa khô'

"Vào mùa khô, khi hạn hán ở mức rất nghiêm trọng, Trung Quốc có thể giữ đến 50% lượng nước sông Mekong. Vì thế tác động của các đập thủy điện của Trung Quốc ở thượng nguồn đến hạn hán ở hạ nguồn là điều không thể phủ nhận", Brian Eyler, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á, Trung tâm nghiên cứu Stimson, Mỹ, nói với VnExpress . Eyler là chuyên gia về các vấn đề xuyên biên giới ở khu vực Mekong, tác giả cuốn sách "Last Days of the Mighty Mekong" (Những ngày cuối của dòng Công ty dịch thuật chuyên nghiệp - MIDtrans Blog Mekong vĩ đại).

Eyler cho biết mức 50% này là dựa trên tính toán logic của tình hình, khi Trung Quốc đang vận hành 11 đập thủy điện trên dòng chính sông Mekong. Hồi 2014, khi Trung Quốc có 7 đập thủy điện hoạt động, Tổ chức Các dòng sông quốc tế (International Rivers - IR) công bố báo cáo cho thấy phần sông Mekong ở Trung Quốc (được gọi là Lan Thương) chiếm đến 45% lượng nước chảy xuống hạ lưu vào mùa khô. IR, tổ chức có trụ sở tại California, Mỹ, chuyên nghiên cứu ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh nhằm ngăn chặn các dự án gây hại cho sông và thúc đẩy các lựa chọn khả dĩ hơn.

Theo Eyler, vào mùa mưa, khu vực tập trung nhiều nước nhất ở sông Mekong là ở Lào và Tây Nguyên của Việt Nam.Vì thế Trung Quốc chỉ chiếm khoảng 7% lượng nước sông Mekong vào mùa mưa.

Vào mùa khô, khi không có mưa ở hạ nguồn sông Mekong, phần lớn lượng nước đến từ sông băng ở dãy Himalaya, chảy qua Trung Quốc. Vì thế Trung Quốc chiếm đến 40% lượng nước sông Mekong chảy xuống hạ nguồn vào mùa khô thông thường. Trên thượng nguồn, Trung Quốc có 11 đập thủy điện, trữ 47 tỷ m3 nước.

Giữa tháng 2/2020, miền Tây Việt Nam xuất hiện tình trạng hạn mặn nghiêm trọng. Riêng tỉnh Cà Mau ghi nhận hơn 16.000 ha lúa bị thiệt hại 30-70%, 340 ha hoa màu có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Nguyễn Thị Nhiên, 38 tuổi, huyện Long Phú, Sóc Trăng, trên cánh đồng ruộng lúa chết khô. Ảnh: Cửu Long.

Nguyên nhân chính của hạn hán năm nay ở Việt Nam, theo Eyler, là do hiện tượng El Nino, gây nên thiếu mưa. Lượng nước không đủ để dòng sông vận hành như bình thường như trong hàng triệu năm qua. Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi mô hình thời tiết. Nông dân không có đủ nước để gieo vụ lúa mới và thực hiện các hoạt động nông nghiệp khác.

Eyler cho rằng các đập thủy điện càng lớn và càng gần nguồn nước thì càng gây tác động lớn đến hạ nguồn. Bên cạnh 11 đập thủy điện của Trung Quốc trên thượng nguồn, Lào có hai đập trên dòng chính sông Mekong là Xayaburi và Don Sahong.

"Các đập thủy điện trên sông Mekong đang khiến hạn hán nghiêm trọng hơn", Eyler nói.

Ông cho rằng hạn hán ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) của Việt Nam xuất hiện thường xuyên hơn và gây tác động mạnh hơn. Năm 2016, hạn hán ở mức tồi tệ nhất, nhưng tình trạng của 2020 còn xấu hơn. Trung Quốc từng xả nước xuống hạ lưu theo yêu cầu của Việt Nam và Thái Lan. Tuy nhiên năm nay lượng nước đến ĐBSCL chưa xuất hiện, dù Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết đã xả nước từ ngày 24/1.

Đồng tình về nguyên nhân chính gây hạn hán ở miền Tây năm nay, Tiến sĩ Tô Văn Trường, cựu viện trưởng Viện Quy hoạch thủy lợi Miền Nam, cho rằng lượng mưa trong mùa mưa năm 2019 thấp hơn bình thường, do đó hạn mặn năm 2020 đến sớm và trầm trọng hơn những năm khác.

Năm 2019, khi có hiện tượng El Nino, khu vực Đông Nam Á có ít mưa hơn so với bình thường, do ổ đối lưu gây mưa bị dịch về phía Đông. Hạn hán lịch sử xuất hiện ở hầu hết các nước Đông Nam Á. Tại Việt Nam, khu vực bị ảnh hưởng nặng là miền nam và miền trung. Trong mùa khô, tổng lượng mưa trên các trạm khác nhau trên lưu vực sông Mekong thấp hơn 55% so với mức trung bình nhiều năm. Mùa mưa đến muộn (vào tháng 7 thay vì tháng 5 hàng năm), khiến lượng mưa thấp hơn 65% so với các năm, gồm cả thượng nguồn ở phía Trung Quốc. Lượng mưa trung bình chỉ đạt 20% so với nhiều năm. Trong mùa mưa, ĐBSCL đối diện với mùa lũ ở mức rất thấp.

Theo ông Đào Trọng Tứ, cựu phó tổng thư ký Uỷ ban sông Mekong Việt Nam, hiện các nước hạ nguồn chưa đánh giá được tác động của các đập thủy điện của Trung Quốc đến hạn hán ở hạ lưu, do Trung Quốc không cung cấp quy trình vận hành của các đập thủy điện.

"Vấn đề chính là Trung Quốc rất hạn chế hợp tác, không trao đổi số liệu thực tế của các đập thủy điện", ông Tứ nói.

Nhiều nghiên cứu của Ủy hội sông Mekong (MRC) cho thấy tác động rõ nhất của các đập thủy điện Trung Quốc đến hạ lưu là "giữ lại phù sa". Mekong chiếm đến 60% lượng phù sa của ĐBSCL của Việt Nam. Đến 2040, lượng phù sa ở khu vực này ước tính chỉ còn 4-5%. Nếu 11 đập thủy điện ở Lào và Campuchia đi vào hoạt động, tác động về phù sa sẽ còn lớn hơn nữa, theo ông Tứ.

Danh sách đập thủy điện của Trung Quốc trên thượng nguồn sông Mekong tính đến tháng 11/2019. Đồ họa: Trung tâm nghiên cứu Stimson, Mỹ.

Eyler dự báo hạn hán ở hạ lưu sông Mekong sẽ tái diễn thường xuyên hơn trong tương lai. Tuy nhiên, có thể dự báo được El Nino và tác động của nó trước 6 tháng. Hạn hán tính đến tháng 4/2020 có thể được dự báo từ đầu tháng 6/2019. Vì vậy, Việt Nam có thể chuẩn bị năng lực để hạn chế tác hại.

Có chung nhận định, ông Tứ cho rằng Việt Nam cần phải "thừa nhận" thực tế hạn hán sẽ trở nên thường xuyên hơn và cần có phương án ứng phó. Việt Nam không nên "trông chờ nhiều" vào nước ở thượng nguồn mà nên chủ động "tự cứu mình". Trong chiến lược lâu dài, Việt Nam đang hướng đến việc chuyển đổi sản xuất, phân vùng sản xuất.

Theo ông Tô Văn Trường, giải pháp trước mắt của Việt Nam là tập trung tiết kiệm nước cho sinh hoạt và sản xuất một cách hợp lý. Việt Nam nên tích lũy nước ngọt tối đa, trong đó có nước ngầm, cải tạo hệ thống thủy lợi nội đồng để chủ động tưới tiêu. Về dài hạn, Việt Nam cần có hệ thống công trình điều khiển mặn từ phía các cửa mặn, hệ thống bẩy triều, giúp đẩy ngọt từ các cửa ngọt trong từng con triều trong mùa khô. Chính quyền cần biến hệ thống kênh rạch ở đồng bằng sông Cửu Long thành "các hồ nước ngọt di động", vận hành theo nhịp điệu của triều trong mùa khô. Việt Nam cũng phải tìm giải pháp phi công trình như thay đổi cơ cấu mùa vụ, cây trồng, vật nuôi.. theo hướng thích nghi với thời tiết, tiết kiệm nước.

Eyler đánh giá cao Nghị quyết 120 về phát triển bền vững ở ĐBSCL mà Việt Nam ban hành năm 2017. Các chính sách trong khuôn khổ này sẽ giúp khôi phục lại các quy trình dựa trên thiên nhiên, liên quan đến chu kỳ lũ tự nhiên của dòng Mekong, giúp người dân chuyển đổi các sinh kế hiệu quả hơn. Nông dân ở ĐBSCL cũng có thể thích ứng với mực nước biển dâng và tình trạng xâm mặn. Việt Nam có các đối tác hỗ trợ thực hiện kế hoạch như Hà Lan, Israel và Mỹ.

"Nếu chính sách được thực hiện đúng đắn, nó sẽ rất hiệu quả", Eyler nói.

Trên phạm vi khu vực , ông Trường cho rằng Việt Nam cần hợp tác chặt chẽ với các nước ven sông Mekong để có kế hoạch tổng hợp gần tối ưu, mang lại lợi ích lâu dài của mỗi nước. MRC đã có nhiều nghiên cứu đánh giá tác động của 11 đập thủy điện ở hạ lưu.

"Tôi cho rằng hiện nay ai cũng hiểu rõ được - mất của mỗi quốc gia", ông Trường nói.

Với Trung Quốc, MRC có thể sử dụng Hiệp định Mekong năm 1995 làm cơ sở pháp lý để đề nghị Bắc Kinh hợp tác, cân bằng lợi ích của các bên. MRC cũng có hệ thống tài liệu khí tượng thủy văn và các tài liệu cơ bản khác, có thể dùng để đối chiếu với dữ liệu của Trung Quốc.

Theo ông Tứ, Việt Nam nên tận dụng cơ chế hợp tác Mekong - Lan Thương giữa MRC và Trung Quốc để thảo luận về vấn đề nước sông Mekong. Trong cơ chế này, nước là một vấn đề trụ cột trong hợp tác, bên cạnh kinh tế và an ninh.

Với ASEAN, Eyler cho rằng Việt Nam nên ưu tiên đưa vấn đề sông Mekong ra bàn luận trong năm làm Chủ tịch của Hiệp hội trong 2020. Hệ sinh thái và nền tảng tài nguyên của Mekong đang bị đe dọa, trong khi ĐBSCL là nơi cung cấp nguồn lương thực cho cả 10 nước Đông Nam Á.

"Việt Nam nên nêu vấn đề sông Mekong trên khía cạnh an ninh, vì khủng hoảng ở đây có thể gây bất ổn ở khu vực. Hy vọng Việt Nam có thể thay đổi cách ASEAN nhìn nhận về Mekong", Eyler nói.

Theo Eyler, Ban Thư ký MRC chưa từng tiếp cận được dữ liệu của Trung Quốc về các đập thủy điện trên thượng nguồn. Ông hy vọng MRC sẽ có cơ hội này khi tiến hành nghiên cứu chung sắp tới với Trung Quốc để tìm nguyên nhân hạn hán. Eyler cảnh báo MRC không nên để Trung Quốc dùng ảnh hưởng trong khu vực để áp đảo các nước và các bên liên quan.

"MRC không nên để Trung Quốc cung cấp dữ liệu không chính xác về tác động của các đập thủy điện đến hạ lưu", Eyler nói.

Học sinh từ mầm non đến THCS có thể nghỉ thêm

Theo văn bản do Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ gửi các tỉnh thành, học sinh THPT và học viên giáo dục thường xuyên đi học từ 2/3, sau một tháng nghỉ phòng dịch Covid-19.

T hời gian kết thúc năm học và thi THPT quốc gia vẫn giữ nguyên như quyết Công ty dịch thuật chuyên nghiệp - MIDtrans Blog định trước đó. Cụ thể, năm học 2019-2020 kết thúc trước ngày 30/6, tuyển sinh lớp 10 hoàn thành trước 15/8; thi THPT quốc gia từ 23 đến 26/7.

Bộ trưởng Nhạ đề nghị các địa phương chỉ đạo nhà trường thực hiện nghiêm quy trình phòng chống dịch. Các trường cần kiểm tra sức khỏe, hướng dẫn chi tiết cho giáo viên, nhân viên, học sinh về biện pháp phòng dịch, đảm bảo an toàn khi các em trở lại trường.

Kiến nghị nghỉ thêm 1-2 tuần của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo giống với đề xuất của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng trong cuộc họp thường trực Chính phủ chiều 24/2.

Tại cuộc họp sáng 27/2, đề cập việc đi học của học sinh, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc giao Bộ Giáo dục và Đào tạo và UBND các tỉnh thành xem xét trong khung chương trình mà Bộ đã công bố để "xử lý vấn đề một cách tốt nhất".

Năm học 2019-2020, cả nước có hơn 22 triệu học sinh. Nếu thực hiện theo kiến nghị của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, chỉ gần 2,6 triệu học sinh THPT đi học từ ngày 2/3, số còn lại tiếp tục nghỉ. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, học sinh được nghỉ kéo dài vì dịch truyền nhiễm.

Dịch Covid-19 khởi phát tại Vũ Hán, Trung Quốc tháng 12/2019, hiện đã lan ra 48 quốc gia và vùng lãnh thổ, làm hơn 82.000 người nhiễm bệnh và hơn 2.800 người tử vong, riêng Trung là 2.744 người. Hàn Quốc là ổ dịch lớn thứ hai trên thế giới, sau Trung Quốc đại lục, với hơn 1760 ca nhiễm.

Tại Việt Nam, 16 bệnh nhân nhiễm nCoV đã khỏi và xuất viện, 14 ngày qua không ghi nhận thêm ca nhiễm mới. Tuy nhiên, theo Bộ Y tế, cả nước hôm nay có thêm 48 người nghi nhiễm nCoV, đưa con số này lên 79.

Cổ đông 'siêu doanh nghiệp': Say rượu nên đăng ký nhầm 144.000 tỷ

Bà Kim Thị Phương là một trong ba cổ đông của Công ty cổ phần Tư vấn đầu tư quốc tế và Dịch vụ thương mại USC (USC Interco), doanh nghiệp vừa đăng ký vốn 144.000 tỷ đồng ngày 17/1. Quy mô vốn đăng ký của USC Interco thậm chí cao hơn cả Viettel và chỉ đứng sau hai tập đoàn Nhà nước là PVN và EVN.

Căn nhà của bà Kim Thị Phương - một trong ba cổ đông công ty mới lập vốn 144.000 tỷ đồng cũng là nơi được đăng ký làm trụ sở kinh doanh. Ảnh: Minh Sơn.

Chiều nay (27/2), ngồi trong phòng khách hơn 20 m2 ngổn ngang hàng chục bình nước, bà Phương, người đăng ký nắm giữ 30% vốn, tương đương 43.200 tỷ đồng và với vai trò kế toán trưởng nói với VnExpress "mình không biết gì cả".

Bà kể, hôm qua, người nhà tình cờ đọc trên báo mới biết mình là cổ đông góp vốn hàng chục nghìn tỷ đồng để thành lập công ty. Cuộc sống của gia đình bà đảo lộn, không đếm nổi bao nhiêu lượt người đến nhà. Sau đó, bà gọi điện cho một cổ đông khác của USC Interco, nhận được câu trả lời "chắc là nhầm lẫn con số khi đi đăng ký vì hôm đó uống rượu say".

"Mấy ông kia uống rượu vào, nhiều chữ số quá nên ghi nhầm đấy. Tôi nào có biết gì, giờ già rồi, còn đang chạy ăn từng bữa thì lấy đâu tiền góp vốn", bà Phương nói.

Bà thông tin thêm, sáng nay đã ra Bộ Kế hoạch & Đầu tư hủy đăng ký lập công ty này. "Hôm qua mọi người đến nhà như một cái chợ, cuộc sống đảo lộn hết. Thôi tốt nhất là phải ra hủy thôi", bà Phương kể.

Một góc phòng khách nhà bà Kim Thị Phương - cổ đông đăng ký giữ 30% vốn trong doanh nghiệp 144.000 tỷ đồng. Ảnh: Minh Sơn

Căn nhà ba tầng tại thôn Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức của bà Phương là nơi ở, cũng là nơi kinh doanh của gia đình. Phòng khách hơn 20 m2 có một bộ bàn ghế, một kệ tivi, còn lại là chỗ để các bình nước. "Ai gọi nước thì tôi mang. Có hôm tôi phải chạy xe máy từ Hoài Đức lên tận Long Biên để ship nước cho khách. Chạy ăn từng bữa chứ làm gì có tiền", cổ đông của "siêu doanh nghiệp" nói.

Bà Phương, với trình độ "học hết lớp 5 ở trường làng", cũng sửng sốt khi biết mình được đề tên là kế toán trưởng của doanh nghiệp. "Nếu mà đến trình độ kế toán trưởng thì tôi đã không ngày ngày đi ship hàng thế này".

Nói về lý do ban đầu thành lập doanh nghiệp, bà Phương cho biết do sự tư vấn của ông Nguyễn Hoàn Sơn, một cổ đông khác của USC Interco. Làm nghề kinh doanh nước, bà cũng muốn có một thương hiệu riêng để làm ăn. "Có doanh nghiệp thì vẫn hơn chứ, lúc đó mình sẽ tự kinh doanh được", bà nói.

Lúc nhận giấy tờ để ký, bà Phương nghĩ doanh nghiệp làm chung này có quy mô vốn cùng lắm chỉ vài tỷ đồng, mấy người cùng góp vào để làm ăn. Bà không ngờ quy mô vốn "bị ghi nhầm" lại lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng.

"Cũng may là biết mà hủy sớm chứ không thì sau phát sinh chuyện gì không biết rồi sẽ ra sao", bà Phương nói.

Theo Bộ Kế hoạch & Đầu tư, vốn đăng ký bình quân doanh nghiệp thành lập mới tháng 1/2020 đã tăng đột biến 115% do có một doanh nghiệp mới lập với số vốn 144.000 tỷ đồng, chiếm gần 54% tổng vốn đăng ký lập mới cả nước. Theo Cổng thông tin doanh nghiệp quốc gia, doanh nghiệp này là Công ty cổ phần Tư vấn đầu tư quốc tế và Dịch vụ thương mại USC.

Công ty dịch thuật chuyên nghiệp - MIDtrans Blog USC Interco đặt trụ sở chính tại huyện Hoài Đức, Hà Nội. Ba cổ đông của USC Interco đều là cá nhân, với ông Nguyễn Hoàn Sơn góp 57.600 tỷ, bà Kim Thị Phương và ông Trần Gia Phong mỗi người góp 43.200 tỷ đồng.

USC Interco đăng ký 59 ngành, nghề kinh doanh, với lĩnh vực chính là kinh doanh bất động sản. Giám đốc công ty là ông Trần Gia Phong, sinh năm 1979, với số thẻ căn cước 001079018541, là một trong ba cổ đông góp vốn. Tuy nhiên, theo thông tin từ Tổng cục thuế, số căn cước này thuộc về một cá nhân khác tên Lê Văn Dũng.

Ông Lương Huy Hà, Tổng giám đốc Công ty Tư vấn Lawkey Việt Nam cho biết quy trình đăng ký doanh nghiệp khá đơn giản. Cơ quan đăng ký doanh nghiệp không thẩm định số vốn góp ngay tại thời điểm đăng ký mà các cổ đông phải góp đủ vốn trong vòng 90 ngày từ ngày được cấp giấy đăng ký doanh nghiệp. Nếu cổ đông không thanh toán đủ số cổ phần đã đăng ký mua, doanh nghiệp điều chỉnh số vốn điều lệ bằng mệnh giá số cổ phần đã được trả đủ.

Bên cạnh đó, pháp luật cấm và có chế tài xử phạt việc khai khống đăng ký doanh nghiệp nhưng trên thực tế không dễ để áp dụng và đủ chứng cứ chứng minh. Kể cả bị xử phạt về khai khống mức tối đa chỉ 15 triệu đồng.

Việc chứng minh góp đủ vốn cũng khá lỏng lẻo, chỉ cổ đông là tổ chức mới phải góp vốn bằng chuyển khoản ngân hàng. Còn cổ đông cá nhân không bắt buộc qua tài khoản ngân hàng mà có thể góp vốn bằng tiền mặt hoặc các cách khác (tài sản). Do đó, chỉ cần công ty lập chứng nhận góp vốn bằng tiền mặt và đưa vào hồ sơ sổ sách kế toán.

Minh Sơn - Quỳnh Trang

Khám bệnh online thời dịch Covid-19

"Những người thực sự có vấn đề rất ít. Họ bị đè nặng bởi nỗi sợ không đáng có", bác sĩ Liu nói. Trên Weibo, một trong những mạng xã hội lớn nhất Trung Quốc, chủ đề "luôn luôn nghĩ rằng mình nhiễm virus" lọt top thịnh hành với hơn 570 triệu lượt đọc.

Gần hai tháng qua, người Trung Quốc lo lắng mỗi lần phải ra ngoài. Dù gặp vấn đề sức khỏe khác, họ cũng không muốn đến bệnh viện vì sợ lây nhiễm chéo. Khám sức khỏe trực tuyến trở thành lựa chọn phù hợp nhất, đặc biệt khi các công ty cung cấp miễn phí một số dịch vụ tư vấn.

Một người dân Trung Quốc đang truy cập ứng dụng khám bệnh online. Ảnh: Reuters.

Liu là một trong 200 bác sĩ làm việc cho một công ty chăm sóc sức khỏe trực tuyến ra mắt tháng 5/2019. Sau khi đăng nhập vào hệ thống, bệnh nhân điền thông tin về tình trạng sức khỏe, triệu chứng. Trí thông minh nhân tạo sẽ quét dữ liệu để chọn bác sĩ phù hợp cho bệnh nhân.

Giám đốc phụ trách mảng chăm sóc sức khỏe trực tuyến nơi bác sĩ Liu làm việc cho biết so với trước khi dịch bệnh bùng phát, số cuộc tư vấn liên quan đến hô hấp trong ngày của công ty này đã tăng 9 lần, số cuộc tư vấn sức khỏe tâm thần tăng 5-7 lần.

Từ cuối tháng 1 đến giữa tháng 2, Liu làm việc 12 tiếng mỗi ngày.

"Tôi chủ yếu cùng bệnh nhân điểm qua mọi triệu chứng nhiễm virus corona được liệt kê trong hướng dẫn của chính phủ. Nếu không có các biểu hiện hoặc bằng chứng rõ ràng, tôi khẳng định với bệnh nhân rằng họ không nhiễm virus. Tôi cũng khuyên họ hít thở sâu, tự làm xao nhãng bằng cách đọc sách", Liu nói.

Đối với những người có triệu chứng đáng lưu ý, Liu đề nghị họ gặp trực tiếp bác sĩ và chụp CT. Theo ông, cách làm này giúp dân chúng không đổ xô đến viện, tránh tình trạng người ốm không được hỗ trợ và hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo.

Baidu - công ty tìm kiếm trực tuyến cho biết, nền tảng tư vấn Wenyisheng của họ đã thực hiện khoảng 850.000 cuộc tư vấn miễn phí, trong đó có 400.000 về hô hấp, gấp 50 lần so với năm ngoái. Cuối tháng 1, AliHealth của tập đoàn Alibaba bắt đầu cung cấp tư vấn miễn phí cho người dân ở Hồ Bắc. Nền tảng này xử lý trung bình 3.000 tư vấn mỗi giờ, hầu hết liên quan đến thuốc hô hấp và virus corona. Một số bác sĩ hô hấp tư vấn 200 lần mỗi ngày.

Jeffrey Towson, cực giảng viên kinh doanh Đại học Bắc Kinh cho biết tư vấn sức khỏe trực tuyến có thể giảm bớt sự lo lắng của người dân vì họ được các y bác sĩ trấn an. Tuy nhiên, ông lưu ý "tư vấn sức khỏe online không phù hợp với những vấn đề y tế nghiêm trọng".

Bác sĩ Liu thì nghĩ rằng dù thiếu tiếp xúc về thể chất, khám sức khỏe trực tuyến cho phép nhân viên y tế hỗ trợ nhiều bệnh nhân hơn.

"Trước tôi làm việc ở một bệnh viện Công ty dịch thuật chuyên nghiệp - MIDtrans Blog công 800 giường bệnh. Công việc giống như một dây chuyền lắp ráp, bác sĩ không có thời gian để tư vấn chi tiết cho bệnh nhân", Liu nói.

"Một cuộc tư vấn trực tuyến có thể kéo dài nửa tiếng", bác sĩ tiếp tục. "Bệnh nhân là người bị bệnh mạn tính hoặc người già. Họ có thể sống ở đây hoặc tận Tây Tạng và Cam Túc. Tôi có nhiều thời gian để nói với về họ về lối sống lành mạnh hơn".

Minh Trang (Theo SCMP, Reuters )

Hai lần mang thai khi đang chữa ung thư

4 tháng sau khi kết hôn vào đầu năm 2013, chị Hương ở Nho Quan, Ninh Bình, mệt mỏi, chán ăn, đau tức vùng bụng. Đi khám tại Hà Nội, chị nhận kết quả chẩn đoán ung thư mô đệm đường tiêu hóa (GIST). Sốc và kinh hãi, chị Hương không ngờ mình mắc bệnh ác tính khi đang ở độ tuổi đẹp nhất cuộc đời.

Chị trải qua ca phẫu thuật cắt đoạn hỗng tràng, u mạc treo, mạc nối lớn tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Kết quả chẩn đoán mô bệnh học sau phẫu thuật là ung thư mô đệm đường tiêu hóa với tổn thương ngoài dạ dày, kích thước 6 cm, đa ổ.

Sau phẫu thuật, tháng 6/2013 chị nhập viện Bệnh viện K để điều trị. Tiến sĩ Đỗ Anh Tú, Trưởng khoa Nội 3, là bác sĩ điều trị trực tiếp, cho biết chị được điều trị với phác đồ thuốc Glivec 400 mg một ngày, dự kiến sẽ điều trị trong 36 tháng.

"Tuy nhiên khi mới điều trị được 15 tháng, bệnh nhân mang thai", tiến sĩ Tú nói.

Công ty dịch thuật chuyên nghiệp - MIDtrans Blog Cuối tháng 11/2014, lúc này chị Hương 27 tuổi, đang ở tháng thứ 4 của thai kỳ, được chẩn đoán GIST ruột non tái phát, theo dõi di căn gan.

"Người mẹ đang điều trị ung thư, đã tái phát di căn mà không màng sự sống, quyết tâm giữ con", bác sĩ Tú nói. Chị Hương xin tạm dừng điều trị để khỏi ảnh hưởng đến em bé.

Chứng kiến bệnh nhân của mình khao khát làm mẹ, tiến sĩ Tú quyết định tạm dừng quá trình điều trị cho mẹ, phối hợp cùng các bác sĩ chuyên khoa phụ sản theo dõi chặt chẽ sức khỏe của hai mẹ con. Mục đích vừa đảm bảo an toàn tính mạng cho người mẹ, vừa kéo dài tuổi thai kỳ.

"Đó là những ngày chúng tôi lúc nào cũng hồi hộp, mong thời gian trôi thật nhanh", bác sĩ Tú nhớ lại.

Bác sĩ Tú khám lại cho bệnh nhân Hương. Ảnh: Hà Trần.

Tháng 5/2015, khi vừa đủ 38 tuần, con gái chị Hương khỏe mạnh nặng 3,2 kg chào đời trong niềm vui vỡ òa của bác sĩ bệnh viện Phụ sản Trung ương và Bệnh viện K. Kết quả đánh giá quá trình phát triển, vận động của bé hoàn toàn bình thường.

Trong quá trình nuôi con, chị Hương được các bác sĩ khám và kiểm tra định kỳ. Đến cuối tháng 11/2015, sức khỏe của chị Hương diễn biến xấu do đã xuất hiện các ổ tổn thương di căn gan. Ngay lập tức bệnh nhân đã được các bác sĩ hội chẩn và điều trị tiếp thuốc Glivec. Kết quả bệnh thoái lui tốt, thể trạng bệnh nhân cải thiện, các xét nghiệm cho thấy các tổn thương di căn tan hết. Kết quả xét nghiệm siêu âm ổ bụng tháng 9/2018 không thấy khối bất thường. Bệnh nhân tiếp tục được theo dõi sát và dùng thuốc hàng ngày.

Trong quá trình điều trị, khi con gái đầu lòng 3 tuổi, chị Hương có thai lần hai, tiếp tục mong muốn giữ thai. Bệnh giai đoạn di căn, việc giữ thai sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe của người mẹ, các bác sĩ đã tư vấn rất kỹ cho bệnh nhân và gia đình.

"Con đến với mình là may mắn, tôi không lựa chọn vì chắc chắn sẽ không có quyết định nào khác ngoài sinh con", chị Hương kể lại.

Sau khi cân nhắc và hội chẩn cùng các bác sĩ, một lần nữa tiến sĩ Đỗ Anh Tú quyết định ngừng điều trị cho bệnh nhân, trong điều kiện chị Hương được theo dõi sát bệnh lý ung thư và sức khỏe thai nhi.

Ba mẹ con chị Hương. Ảnh do nhân vật cung cấp.

Tròn 4 năm sau khi sinh em bé thứ nhất, tháng 5/2019 tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, bé gái đủ tháng, khỏe mạnh, nặng 3,3 kg chào đời. Chị Hương rơi nước mắt vì hạnh phúc sau bao ngày hồi hộp, lo lắng.

Sau khi sinh con hơn một tháng, bệnh nhân quay lại Bệnh viện K điều trị tiếp. Hiện, tình trạng sức khỏe của chị tốt, các xét nghiệm nằm trong giới hạn bình thường.

"Với thầy thuốc như chúng tôi, người bệnh khỏe lại là món quà quý giá nhất, không hạnh phúc nào sánh bằng", bác sĩ Tú nói.

Bác sĩ Tú mong muốn câu chuyện của mẹ con chị Hương sẽ trở thành động lực để nhiều người bệnh ung thư, đặc biệt là phụ nữ sẽ mạnh mẽ hơn, lạc quan hơn vượt qua bệnh tật, hướng đến một ngày mai tươi sáng, hạnh phúc bên gia đình.

Chị Hương là một trong số nhiều người bệnh ung thư được Chương trình GIPAP (Glivec International Patient Assistance Program) tài trợ toàn bộ thuốc Glivec. Tháng 2/2020, chương trình sẽ kết thúc, do đó ngoài việc được bảo hiểm y tế hỗ trợ, người bệnh sẽ phải đồng chi trả.

Lê Nga

Cách ly trong doanh trại gần 1.100 người về từ Hàn Quốc

Cục Quân y (Tổng cục Hậu cần, Bộ Quốc phòng) cho biết, trên 300 người được cách ly ở quân khu 5; gần 650 người ở Bộ Tư lệnh Thủ đô; gần 50 người ở Công ty dịch thuật chuyên nghiệp - MIDtrans Blog quân khu 3 và 92 người tại quân khu 7.

Người trở về từ Hàn Quốc được cách ly 14 ngày ở các khu vực tách biệt với người về từ Trung Quốc. Hiện, lực lượng quân đội đã cách ly y tế với gần 4.100 người, trong đó gần 370 trường hợp đã hết thời gian, được về nhà.

Người về từ vùng dịch được cách ly trong doanh trại quân đội. Ảnh: Giang Huy

Tại các địa điểm cách ly, lực lượng quân y của đơn vị và quân y tăng cường, y tế địa phương, nuôi quân, bảo vệ, công an địa phương và các lực lượng bảo đảm khác sẽ chia nhau phụ trách công việc. Bộ đội đảm bảo các điều kiện ăn, ngủ, sinh hoạt... Bác sĩ quân y thường xuyên kiểm tra sức khoẻ để kịp thời phát hiện dấu hiệu bệnh. Người bị sốt sẽ được chuyển ngay vào bệnh viện dân y gần nhất.

Quân đội hiện có khả năng tiếp nhận cách ly khoảng 37.000 người. Theo thượng tướng Trần Đơn (Thứ trưởng Quốc phòng), người dân ăn ở, sinh hoạt theo tiêu chuẩn của quân đội. Tuy không thể thuận tiện như ở nhà hay ở khách sạn nhưng cũng tương đối tốt và bảo đảm điều kiện đặc biệt an toàn về dịch tễ.

Sáng 26/2, Ban chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch corona yêu cầu cách ly y tế tất cả người Việt Nam từ Hàn Quốc về nước sau khi số ca nhiễm virus corona ở Hàn Quốc tăng lên nhanh chóng, trở thành nước có tổng số người nhiễm nhiều thứ hai trên thế giới, sau Trung Quốc. Bộ Quốc phòng tiếp tục được giao phân tuyến, cách ly y tế theo quy định với toàn bộ khách nhập cảnh từ các vùng có dịch.

Người đến từ Hàn Quốc phải khai báo y tế bắt buộc, trong đó cần thực hiện khai báo điện tử. Các trường hợp đã nhập cảnh Việt Nam trong 14 ngày qua (cả người nước ngoài và công dân Việt Nam), chính quyền địa phương phải chỉ đạo cảnh sát khu vực, trưởng thôn, tổ trưởng dân phố,... tổ chức theo dõi sức khoẻ, giám sát y tế.

LyLy: "Tôi ấm ức vì bị khước từ, "Anh nhà ở đâu thế", "Không sao mà em đây rồi" của tôi sáng tác rất thành công nhưng không được thể hiện với tư cách ca sĩ"

Tối 26/2, cộng đồng mạng được một phen "dậy sóng" khi hai nữ nghệ sĩ trẻ Orange và LyLy đồng loạt lên tiếng  "bóc phốt" công ty Superbrothers  và cụ thể là nam nhạc sĩ Châu Đăng Khoa với cương vị Chủ tịch đã có những hành vi gian lận, thiếu minh bạch trong vấn đề tài chính. 

Nếu như Orange thu hút sự quan tâm của người hâm mộ vì những lời chia sẻ tố cáo công ty công khai đi kèm với việc ám chỉ Châu Đăng Khoa có những phát ngôn sai sự thật với truyền thông thì nữ ca sĩ LyLy cũng có những bức xúc không kém khi gia nhập công ty được hơn 1 năm nhưng không có đường hướng cụ thể và cũng rơi vào trường hợp tương tự Orange khi bị "ăn chặn" tiền catxe. 

LyLy là ca sĩ trực thuộc công ty của Châu Đăng Khoa sau bản hit "24H". 

Nếu những ai yêu mến và theo dõi con đường sự nghiệp âm nhạc của LyLy thì có thể thấy kể từ khi được khán giả biết đến sau bản hit "24H" thì LyLy chỉ có một ca khúc duy nhất kết hợp cùng Karik trong MV "Không Yêu Đừng Gây Thương Nhớ" nhưng không quá nổi bật. Trên kênh Youtube riêng của LyLy, nếu như không để ý thì thậm chí 2 MV này còn "lọt thỏm" giữa hàng loạt clip cover của cô. 

Kênh Youtube của LyLy phần lớn đều chỉ là các bản cover.

Còn nhớ trong một bài phỏng vấn vào tháng 8/2019, khi được hỏi các sáng tác được loạt ca sĩ thể hiện thành công như "Anh Nhà Ở Đâu Thế", "Đen Đá Không Đường" thể hiện bởi AMEE, hay "Không Sao Mà Em Đây Rồi" (Suni Hạ Linh) lại không được chính LyLy trình bày, nữ ca sĩ/nhạc sĩ đã chia sẻ tất cả những điều này đều là cái duyên. Đã quyết định thì cô không còn cảm thấy hối tiếc. Tuy nhiên, có lẽ sau nửa năm, suy nghĩ "không hối tiếc" của LyLy đã có nhiều sự thay đổi.

Nguyên văn lời chia sẻ của LyLy vào thời điểm tháng 8/2019: " Chọn bài hát cũng như chọn người yêu vậy, phải có duyên và thật sự hợp với mình thì mới thuộc về nhau được. Dù là màu sắc tươi trẻ hay u buồn thì Ly vẫn trân trọng giá trị từng bài hát mà mình đã viết ra.

Như Ly đã chia sẻ thì tất cả đều là duyên. Đã quyết định rồi thì Ly không hối tiếc gì nữa. Nhìn vào mặt tích cực thì sự thành công của những ca khúc đó ít nhiều đã mang được âm nhạc của Ly tiếp cận đến nhiều khán giả hơn".

Theo đó, chia sẻ với chúng tôi, LyLy cho biết trong một năm làm ca sĩ trực thuộc công ty Superbrothers, cô và công ty có nhiều bất đồng trong định hướng và gu âm nhạc. LyLy không được hát những bài cô thích vì không được sự chấp thuận của công ty và phải bán Công ty dịch thuật chuyên nghiệp - MIDtrans Blog cho ca sĩ khác vì nếu không sử dụng tới thì cô cảm thấy rất phí cho sản phẩm của mình.

LyLy cho biết thêm, những bản hit như "Không Sao Mà Em Đây Rồi" (Suni Hạ Linh) hay "Anh Nhà Ở Đâu Thế" (AMEE) được khán giả đón nhận thì cô rất vui nhưng sẽ vui hơn nếu như chính cô là người được thể hiện sáng tác của mình với tư cách ca sĩ. LyLy tỏ ra khá bức xúc khi chia sẻ: "Hầu hết những bài Ly thích đều bị công ty khước từ, Ly cảm thấy khá ấm ức vì điều này".

LyLy ấm ức khi không được thể hiện những ca khúc do mình sáng tác.

Thật lòng mà nói thì Ly cảm thấy 1 năm qua của mình trong thời gian làm việc với công ty không mang lại nhiều hiệu quả. Cụ thể là bất đồng trong định hướng và gu âm nhạc, Ly không được hát những bài mình thích vì không được nhận sự chấp thuận của công ty. Từ đó, Ly phải bán cho ca sĩ khác vì nếu không xài tới thì Ly cảm thấy rất phí. Âm nhạc cũng có thời điểm, nếu bạn không ra thì chắc chắn sẽ lỗi thời. Khi những bài hát đó thành hit như “Anh nhà ở đâu thế”, “Không sao mà em đây rồi”, dù Ly vẫn vui khi nhạc của mình được mọi người đón nhận nhưng Ly sẽ vui hơn nếu mình được thể hiện những ca khúc đó với tư cách là ca sĩ. Hầu hết những bài Ly thích đều bị công ty khước từ, Ly cảm thấy khá ấm ức vì điều này. Hi vọng trong thời gian tới Ly sẽ được sống đúng với âm nhạc của mình .

LyLy

MV "Anh nhà ở đâu thế?" AMEE

Nói thêm về việc bị "ăn chặn" tiền catxe, LyLy chia sẻ: " Về doanh thu:70/30 (công ty 70, Ly 30), trong 30% Ly nhận được phải trừ thêm 10% phí quản lý. Nghĩa là Ly chỉ thực nhận về 20%. Ngoài ra tất cả những chi phí như make up, stylist,... đều trừ vào 20% doanh thu đó. Bên cạnh đó, tất cả những doanh thu từ youtube hay nhạc chờ nhạc số... Ly đều không được nhận với lý do từ phía quản lý là “mấy khoản đó ít lắm không đáng bao nhiêu”.

Doanh thu từ Youtube hay trang nhạc trực tuyến LyLy đều không được nhận với lý do "không đáng bao nhiêu".

Sau khi lên tiếng tố cáo công ty, LyLy cho biết đến hiện tại chưa nhận được bất kỳ sự liên hệ nào từ phía công ty Châu Đăng Khoa. LyLy tiết lộ đã dành thời gian cho công ty 3 tháng để được lắng nghe Châu Đăng Khoa cũng như quản lý giải thích thoả đáng trong lặng lẽ nhưng vẫn chưa nhận được phản hồi cụ thể. LyLy cho biết, ở thời điểm hiện tại đã là "tức nước vỡ bờ" và không thể chờ đợi thêm vì muốn tập trung vào sự nghiệp âm nhạc còn dang dở trước mắt. 

Giải quyết ổn thỏa luôn là mong muốn từ đầu của Ly. Ly dành gần 3 tháng qua để được nghe các anh chị giải quyết ổn thoả trong lặng lẽ, dù phải gặp luật sư mình cũng thẳng thắn muốn được hẹn gặp chứ không vòng vo, lãng phí thời gian. Nhưng “tức nước vỡ bờ”, cứ im lặng thế này thì bao giờ Ly được trở lại với âm nhạc?

LyLy

Thời điểm hiện tại đối với LyLy đã là "tức nước vỡ bờ".

Nói thêm về kế hoạch sau khi rời khỏi công ty của Châu Đăng Khoa, LyLy chia sẻ cô vẫn sẽ tiếp tục viết nhạc và ra mắt các sản phẩm âm nhạc cá nhân. Tuy nhiên, những điều này sẽ phải đợi đến khi tâm lý ổn định cũng như giải quyết hoàn toàn hợp đồng với phía công ty. Riêng về đường hướng âm nhạc trong tương lai, LyLy tỏ ra khá tự tin với chặng đường phía trước khi cho biết có thể tự liên hệ với producer cũng như ekip để thực hiện sản phẩm âm nhạc.

Sau khi rời khỏi công ty, Ly vẫn sẽ tiếp tục viết nhạc và ra sản phẩm. Nhưng phải đợi tâm lý ổn định và giải quyết xong hợp đồng với công ty thì mới có thể tập trung 100%. Về phần producer và ekip, bản thân Ly có thể tự liên hệ và làm việc nên cũng không quá lo lắng về vấn đề này.

LyLy

LyLy tỏ ra khá tự tin với chặng đường âm nhạc sau khi rời khỏi công ty Châu Đăng Khoa.